شنبه 6 مهر 1398
انواع مشاوران و مشاوره مدیریت در سازمان‌ها

انواع مشاوران و مشاوره مدیریت در سازمان‌ها

در این بخش می‌خواهیم شما را با انواع مشاوران آشنا سازیم. امروزه با توسعه صنعت مشاوره مدیریت و نیاز آن، در سازمان‌ها مواجه هستیم. ادگار شاین(Edgar Schein) حدود ۴۰ سال قبل، خدمات مشاوره مدیریت را در سه دسته اصلی:مشاوره تخصصی، مدل پزشک-بیمار و مشاوره فرآیندی تقسیم کرده است. نحوه انتخاب هرکدام بسته به شرایط سازمان و مدیریت آن است.

مشاوره تخصصی

مربوط به زمانی است که مشتری نیازمند خرید خدمات پشتیبان مشاوره با انتقال مالکیت مسئله به مشاوره است. بهترین کاربرد این روش زمانی است که مشتری مسئله را به درستی تشخیص داده باشد و مشاور با داشتن قابلیت‌های لازم به حل موضوع بپردازد.

مشاوره فرآیندی

در این رویکرد مشتری می‌پذیرد که سازمان او دچار مسائل و مشکلاتی است اما نمی‌داند که با آن‌ها چگونه رفتار کند؛ بنابراین به وجود مشاور برای تشخیص مسئله در فرآیند تعامل، میان مشتری و مشاور نیاز دارد. مشاوره فرآیندی، می‌تواند برای ارائه ادراکی درست از مسئله به مشتری و تعیین مجموعه فعالیت‌هایی که می‌توانند برای حل مسئله انجام دهند، بکار رود.

مدل "پزشک-بیمار"

در این مدل، مشاوره وظیفه تشخیص مسائل و ارائه توصیه‌هایی در مورد این که بهترین رویکرد برای حل مسئله چیست را برعهده دارد. بهترین کاربرد مدل زمانی است که فرآیند تشخیص برای مشتری مفید باشد و اطلاعات ارائه شده در مورد حوزه مسئله کامل و بدون اغراق باشند. مدل "پزشک-بیمار" زمانی می‌تواند به کارگرفته شود که مشتری بتواند تشخیص مشاور را بفهمد و به درستی آن را برای خودش ترجمه کند و سپس راه حل تجویز شده را اجرا کند تا در بلندمدت با اجرای راه حل به بهبود عملکرد دست یابد.

در سازمان‌ها ممکن است دو نوع مشاور وجود داشته‌باشد: مشاوران داخلی، مشاوران خارجی.

مشاوران داخلی از درون سازمان انتخاب می‌شوند و معمولا آن‌ها با تشکیل تیم به بررسی موضوعات می‌پردازند. مشاوران داخلی و خارجی از نظر برخی ویژگی‌ها و استعدادها دارای اشتراکاتی هستند مانند:

  • ایجاد یا راه‌اندازی یک فرآیند یا سیستم جدید یا هر چیز دیگر
  • معرفی یک محصول یا خدمت جدید
  • حل یک مسئله
  • مطالعات امکان‌سنجی در مورد یک تغییر مشخص
  • مهندسی مجدد یا بازسازماندهی یک فرآیند
  • ایجاد یک حوزه کارکردی جدید بر اساس یک چشم انداز روشن، همراه با انگیزش و پشتیبانی لازم جهت تحقق آن

مشاوران داخلی در اموری مانند آشناسازی با فرهنگ سازمانی، شرایط محیط انجام مشاوره مدیریت و... می‌توانند به مشاوران خارجی کمک کنند.

مثال‌هایی از حوزه‌های کاری مشاوران داخلی عبارت است از فناوری اطلاعات، مالی و مدیریت منابع انسانی؛ در حالی که برخی از مشاوران داخلی ممکن است سطح استراتژیک فعالیت کنند اما در واقعیت این اتفاقی استثنا محسوب می‌شود. در این سطح مدیران ارشد ترجیح می‌دهند تا برای داشتن چشم اندازی روشن از بعد خارج سازمان پول پرداخت کنند؛ خدمتی که توسط مشاوران داخلی ارائه نمی‌شود. همچنین این رویکرد باعث اطمینان رضایت اعضای هیئت مدیره می‌شود. چرا که یک مربی یا توصیه‌گر خارجی می‌تواند به عنوان یک دوست منتقد شناخته شود. اعتبار، جایگاه سیاستهای داخلی، مسائل قانونی و شهرت، از جدیدترین چالش‌های پیش روی مشاوران داخلی در این سطح هستند و روشن شده که مشاوران داخلی و خارجی دارای قدرت اعمال نفوذ و توان تاثیرگذاری متفاوتی در سطح مدیریت ارشد هستند.

یک راه حل برای استفاده از هر دو گروه مشاوران، مرور فعالیت‌های تیم مشاور داخلی توسط مشاوران خارجی است یا اینکه حداقل آن‌ها دیدگاه‌های خود را در مورد همان مسئله ارائه کنند تا بتوانند رویکردهای داخلی را اعتبارسنجی کنند و می‌توان از این دیدگاه‌ها به عنوان یک فشارسنج برای هم ترازسازی هر دو گروه استفاده کرد.

مشاوران خارجی می‌توانند بر تخصص عمیق و گسترده خود تکیه کنند و پاسخگو و متعهد بودن آن‌ها در برابر مشتریان تا آخرین لحظه، می‌تواند برای آن‌ها یک مزیت به شمار آید؛اما معمولاً برای این کار هزینه‌های زیادی دریافت می‌کنند. همچنین مشاوران داخلی که کارکنان سازمان هستند، پروژه را تا پایان دنبال می‌کنند و منافع خاصی را هم که از موفقیت پروژه به دست می‌آورند. با بررسی بنگاه‎های مشاوره روشن می‌شود که آن‌ها خود را بر اساس تخصص‌های ویژه‌شان در حوزه‌های تخصصی چون موارد زیر دسته بندی می کنند:

مشاوران عمومی: بنگاه‌های بزرگی وجود دارند که مجموعه گسترده‌ای از خدمات را از مشاوره استراتژی و منابع انسانی گرفته تا فناوری اطلاعات و برون سپاری در سطح جهانی ارائه می‌کنند. بسیاری از این بنگاه‌ها از صنعت خدمات مالی و شرکت‌های فناوری اطلاعات رشد یافته‌اند.

مشاوران استراتژی: بر اساس روش پروژه به پروژه، توصیه‌های استراتژیک را به شرکت‌ها ارائه می‌کنند؛ همچنین مشاوران استرتژی در حوزه بازاریابی نیز فعالیت دارند.

مشاوران منابع انسانی: توصیه‌های تخصصی را در حوزه منابع انسانی ارائه می‌کنند.

بنگاه‌های مشاوره فناوری اطلاعات: توصیه‌های تخصصی را در زمینه فناوری اطلاعات در حوزه‌هایی مثل: تعریف نیازهای اطلاعاتی، تحلیل و طراحی سیستم ها و ارزیابی زیرساخت سخت افزاری به سازمان‌ها ارائه می‌کنند.

مشاوران مالی: توصیه‌های تخصصی را در حوزه‌هایی همانند: راه‌اندازی سیستم‌های کنترل بودجه، برنامه‌ریزی سود و بودجه‌ریزی سرمایه‌ای و درآمدی ارائه می‌کنند.

بنگاه‌های خاص: حاصل خروج مشاوران از بنگاه‌های بزرگتر مشاوره برای راه‌اندازی بخش‌های مشاوره شخصی خود در یک حوزه خاص یا برای ارائه توصیههای تخصصی منحصر به فرد است. پس از مشخص ساختن برخی اهداف استفاده از مشاوران همراه با انواع مشاوران و ویژگی‌های هر یک از آن‌ها، حال نوبت شماست که با استفاده از این اطلاعات بهترین مشاور را برای خود و سازمان‌تان اتخاذ نمایید.

منبع: همیار مشاور نویان برگرفته از کتاب ابزارهای ضروری برای مشاوره مدیریت

پدیدآورنده: میترا مهتری طاهری

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی :

:.:نظرات کاربران:.:

کد امنیتی