سه شنبه 26 آذر 1398
برخی از شراکت‌های موفق و ناموفق در دنیا

برخی از شراکت‌های موفق و ناموفق در دنیا

در دنیا شراکت‌های موفق و ناموفق زیادی شکل گرفته است که هر کدام از آن‌ها دارای طراحی خاص شراکت، پیاده‌سازی و اجرای متفاوتی می‌باشند و می‌توانند شباهت‌هایی نیز با یکدیگر داشته باشند. نویان‌تیم در این مقاله سعی دارد چهار شراکت مطرح و شناخته شده را به عنوان نمونه‌ای از شراکت‌های استراتژیک موفق و ناموفق معرفی نماید. هر یک از این شراکت‌ها توانسته‌اند به دستاوردهای بزرگی دست یابند و پایدار بمانند و یا متحمل شکست‌ها و زیان‌های متعددی شده‌اند. هدف از معرفی این نمونه‌ها، آگاهی از روند مسیرهای متعدد شراکت‌های استراتژیکی است که خروجی‌های مختلفی داشته‌اند. در ادامه با شراکت موفق خطوط هوایی و شراکت راهبردی موفق سوپر مارکت‌های آلمانی مترو و همچنین با شراکت ناموفق دانون-واهاها و شراکت ناموفق تی‌ان‌کی - بی‌پی آشنا خواهید شد.

شراکت استراتژیک موفق خطوط هوایی

خطوط هوایی ایرفرانس – کی‌ال‌ام (Air France - KLM)، دلتا(Delta) و آلیتالیا (Alitalia) شراکتی با درآمد ناخالص ۱۰ میلیارد دلار را به‌صورت مشترک، مدیریت و اداره می‌کنند. این شراکت بر مبنای قرارداد گسترده‌ای شکل گرفت که در این قرارداد هزینه­‌ها و درآمدهای مشترک، به صورت واضح مشخص گردیدند؛ از جمله اینکه چه فعالیت‌هایی بخشی از این شراکت محسوب شده و چه فعالیت‌هایی جزء این قرارداد نیستند و اینکه مسئولیت شرکا چیست؟

وجود قراردادی با شرایط و توضیحات مشخص، تنها دلیل موفقیت این شراکت نیست. این سازمان‌های مرتبط، سابقه همکاری طولانی‌مدتی با یکدیگر دارند. در روابط شخصی خود سرمایه‌گذاری کرده و برای مدیریت بحران‌های قابل پیش‌­بینی در امر کسب‌وکار خطوط هوایی، ساختار نظارت و کنترل را اعمال کرده‌اند. شرکای این شراکت اذعان داشته‌اند که این قرارداد نمی‌تواند تمامی احتمالات و فرصت‌های پیش رو را پیش­‌بینی کند، از این رو ساختار نظارت و کنترل را جهت هدایت و شروع تغییر در چارچوب شراکت ایجاد کرده‌اند.

شراکت راهبردی موفق سوپر مارکت‌های آلمانی مترو

شراکت سوپرمارکت‌های آلمانی مترو(METRO) با حضور تقریباً ۵۰ شرکت، حتی از مورد قبلی نیز وسیع‌تر و عظیم‌تر بوده است. این مشارکت با هدف ساخت نسل جدیدی از سوپر مارکت‌ها انجام شد. ستون قانونی این شراکت، یادداشت تفاهم بسیار کوتاهی است. با وجود این، شرکای فروشگاه ابتکار آتی(Future Store Initiative)­ مترو توانستند یکی از قوی‌ترین محرکه‌های ابتکار و نوآوری را در این صنعت پدید آورند.

رمز موفقیت این اقدام در چه بود؟ باید گفت که نیازی به هیچ­گونه قرارداد پیچیده و خاصی نبود زیرا مترو شرکایی را انتخاب می‌کرد که آن‌ها مترو را می­شناختند و به آن اعتماد داشتند؛ همچنین، مترو برای این شراکت چشم‌انداز قانع‌کننده­ای ترسیم نمود؛ از این نظر که برای تمامی شرکا، سود و مزایای مشخصی وجود داشت؛ در نتیجه، شرکا برای همکاری انگیزه زیادی داشتند و دیگر نیازی به نظارت و کنترل بر طرز کار و فعالیت آن‌ها نبود.

سرمایه‌گذاری ناموفق دانون-واهاها

در سپتامبر ۲۰۰۹، شرکت فرانسوی غذا و نوشیدنی دانون(Danone) اعلام کرد که ۵۱ درصد از سهام خود را در سرمایه‌گذاری مشترک(JV) با همتای چینی خود، شرکت واهاها(Wahaha)، خواهد فروخت. این فروش به سرمایه‌گذاری مشترک و موفق ۲ میلیارد دلاری و کشمکشی طولانی میان این دو شرکت خاتمه داد.

شرکت دانون، شرکت واهاها را متهم کرد که با کپی کردن از این سرمایه‌گذاری مشترک در سایر بخش‌های چین و حفظ تمام سود، توافقشان را نقض کرده است. شرکت واهاها مدعی بود که شرکت دانون با وجود این واقعیت که همکاری آن‌ها انحصاری است، در شرکت‌های چینی رقیب واهاها سرمایه‌گذاری کرده است. این دو شرکت به مدت دو سال با یکدیگر در دادگاه جنگیدند و پیش از رسیدن به آنچه که خود، آن را "توافقی دوستانه" نامیدند، به شدت درگیر بدگویی علیه یکدیگر بودند.

شراکت ناموفق تی‌ان‌کی - بی‌پی 

در سال ۲۰۱۲، بی‌پی(BP) اعلام کرد که قصد دارد ۵۰ درصد از سهام خود در شراکت تی‌ان‌کی(TNK) - بی‌پی  را بفروشد. این یک سرمایه‌گذاری مشترک با ای‌ای‌آر(AAR) بود. سه تاجر روس، مالک این سرمایه‌گذاری بودند. این فروش باعث می­شد که بی پی یک سوم از تولید، ذخایر و سود خود را از دست بدهد.

دلیلی که پشت این پیشنهاد فروش وجود داشت، برخی کشمکش‌های میان دیگر شرکا بر سر اقدام شرکت بی‌پی بود. شرکت بی‌پی اقدام به یک سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت روسی گازپروم(Gazprom) کرده بود. طبق اظهار ای‌ای‌آر، این اقدام نشانگر نقض توافق محرمانه سهام آن‌ها بود.

این توافق به‌صورت رسمی تصریح می‌کرد که تی‌ان‌کی- بی‌پی باید با چنین معامله‌ای موافقت کرده باشد. معامله شرکت گازپروم شکست خورد و رئیس بریتانیایی شراکت تی‌ان‌کی – بی‌پی از ترس امنیتش از کشور گریخت. این مناقشه به همین جا ختم نشد. روابط تجاری آن‌ها خراب شد و معامله دیگر بی‌پی با شرکت نفتی- دولتی روسی به نام روزنفت(Rosneft)، برای کشف نفت در قطب شمال در دادگاهی سوئدی زیر سؤال رفته و متوقف گردید.

در این میان، بعد از اینکه یکی از تجار روسی از هیئت‌مدیره استعفا داد، این سرمایه‌گذاری مشترک، غیرقابل کنترل و لجام گسیخته گردید. در خلال این مذاکرات سخت و بعد از آن که پای رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین(Vladimir Putin) نیز در اوایل سال ۲۰۱۳ به میان کشیده شد، این سرمایه‌گذاری مشترک با مبلغ ۴۰ میلیارد یورو به شرکت روزنفت فروخته شد.

توافق محرمانه سهام و بخش نه چندان شفاف نفت روسیه، قضاوت را سخت کرد که کدام ‌یک از طرفین مرتکب خطا گردیده و کدام‌یک محق است؛ با این حال، روشن بود که منافع زیادی در خطر است و این مناقشه به کسب‌وکار هیچ کس کمکی نمی‌کند.

جمع‌بندی خروجی موفقیت و شکست شراکت‌های استراتژیک

این چهار نمونه از جمله شراکت‌های پر سر و صدا هستند. دو مورد آخر اثبات می‌کنند که امکان دارد حتی شراکت‌های موفق به لحاظ مالی هم به نقطة­ پایان برسند. از همه مهم­تر، این نمونه‌­ها نشان می‌دهند که مالکیت اکثریت یا 50 درصد از سهام به این معنا نیست که شرکت، کنترل سرمایه‌گذاری مشترک را در اختیار دارد.

در صورت علاقه و برای مطالعه تخصصی در مورد شراکت‌های استراتژیک می‌توانید کتاب شراکت های راهبردی؛ راهنمای اجرایی مشارکت های استراتژیک موفق را از سایت نویان تیم تهیه کنید.

رفتار شرکا (اینکه آیا آن‌ها به شرایط قرارداد پایبند هستند یا خیر) و سایر شروط و قیود قرارداد (آیا شرکت واهاها حق داشت سرمایه‌گذاری مشترک را کپی کند؟ آیا همکاری بین بی‌پی و ای‌ای‌آر انحصاری بود؟) نیز از جمله عوامل مرتبط در ساختار سرمایه‌گذاری مشترک هستند. در حقیقت، در موارد مطرح شده، عوامل مذکور توافقات سهامی را به طور کامل لغو می‌کنند.

نکته‌ای که می‌توان آموخت این است که برای فراهم­سازی نظارتی خوب، تنها وجود عوامل رسمی در طراحی یک شراکت کافی نیست؛ قابلیت پیش­بینی رفتار شریک را نیز باید در نظر گرفت. شراکت مترو بر اساس این بینش بنا شد که تنها خود را با شرکای قابل اعتماد همسو کند. ایرفرانس - کی‌ال‌ام اینگونه تشخیص دادند که شراکت‌ها چیزی بیش از قرارداد نیستند و به همین دلیل در روابط شخصی خود سرمایه‌گذاری کردند.

منبع: همیار مشاور نویان؛ برگرفته از کتاب شراکت های راهبردی؛ راهنمای اجرایی مشارکت های استراتژیک موفق

پدیدآورنده : دکتر رحمن عابدین زاده نیاسر

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی :

:.:نظرات کاربران:.:

کد امنیتی