چهارشنبه 1 آبان 1398
شراکت‌های خطوط هوایی؛ شکل‌گیری شراکت اسکای تیم (sky team)

شراکت‌های خطوط هوایی؛ شکل‌گیری شراکت اسکای تیم (sky team)

صنعت خطوط هوایی، با ویژگی‌هایی چون وجود رقابت شدید میان خطوط هوایی و تمرکز جغرافیایی شرکت‌های هوانوردی شناخته می‌شود که این موضوع به دلیل وابستگی ملی خطوط هوایی به کشورهای مربوط به آن است. این مسئله باعث ایجاد محدودیت‌هایی در فرود هواپیماها و تعیین مسیرهای خاص می‌شود. علی رغم قانون‌زدایی‌های صورت گرفته در دهه‌های اخیر، هیچ خط هوایی در جهان قادر نیست به تنهایی شبکه‌ای با پوشش جهانی را ایجاد کند.

خطوط هوایی برای ایجاد و حفظ مزیت رقابتی، از طریق همکاری با یکدیگر، با این قوانین سخت کنار می آیند؛ برای مثال توافقات دوجانبه (مثل به اشتراک گذاشتن کدهای هوایی)، این امکان را برای خطوط هوایی فراهم می‌کند که شبکه خود را به اشتراک بگذارند تا مسافران قادر باشند با تهیه یک بلیط، سفر کامل خود را که شامل چندین خط هوایی می‌شود، انجام دهند. وقتی خطوط هوایی متوجه شدند که توافقات دوجانبه برای حفظ استراتژی‌های رشد آن‌ها کافی نیست، به مشارکت در شراکت‌های چندجانبه رو آوردند.

در سال ۱۹۹۷ و با ایجاد شراکت "ستاره" به وسیله خطوط هوایی یونایتد ایرلاینز، لوفتانزا، ایر کانادا، تای ایرویز و خطوط ایرلاین اسکاندیناوی (SAS)، اولین شبکه خط هوایی جهانی تشکیل شد. بلافاصله در سال ۱۹۹۹، شراکت "جهان یکپارچه" مشابه شراکت ستاره تشکیل شد. «اسکای تیم» سومین شراکت تشکیل شده در سال ۲۰۰۰ بود. انگیزه اصلی برای تشکیل اسکای تیم، ایجاد شبکه‌ای از مسیرها و فرودگاه‌ها با گستره جهانی بود. بنابراین، مهم‌ترین آورده شرکای اسکای‌تیم به شراکت، شبکه مسیرها و فرودگاه‌های آنان بود.

در مرحله اول، اسکای تیم از چهار خط هوایی ایرو مکزیکو، ایر فرنس، دلتا ایرلاینز و کُرِیَن ایر تشکیل شد. در سال ۲۰۰۱، کِی- اِل- اِم با ایرفرانس ادغام شد؛ این شرکت‌های هوایی قبلا در بازار شمال آمریکا، شمال غرب و خطوط هوایی قاره‌ای با هم همکاری داشتند. این همکاری با حضور دلتا ایرلاینز گسترش یافت و یک بلوک مهم در شمال آمریکا تشکیل شد. در اروپا، ایرفرانس و آلیتالیا، جزئی از شراکت اسکای‌تیم بودند. ادغام کی ال ام و ایرفرانس باعث تقویت بلوک اروپایی شد. با ترکیب این دو بلوک با اسکای‌تیم، دارایی کلیدی برای اسکای‌تیم فراهم شد که همان پروازهای فرا اقیانوسی بود.

در حال حاضر، اسکای تیاز ایرفلوت، ایرومکزیکو، ایر اروپا، ایر فرانس، آلیتالیا، خطوط جنوب چین، چک ایرلاینز، دلتا ایرلاینز، کنیا ایرویز، کی‌ال‌ام، کُرِیَن ایر، تاروم و ویتنام ایرلاینز، تشکیل شده است و شبکه ای جهانی را فراهم می‌کند. خطوط هوایی متعدد، اسکای‌تیم را با چالش هم راستا کردن منافع مختلف و جلوگیری از رفتارهای مخرب، مثل سواری مجانی، روبه‌رو کرد. اسکای‌تیم از طریق انتخاب دقیق شرکای خود، درخواست پرداخت بهای ورودی، ساختارهای تصمیم‌گیری ویژه، و همچنین مدیریت فعالانه، توانست از بقای شراکت اطمینان حاصل کند.

اسکای‌تیم، سیاست‌های گسترده‌ای را درباره به کارگیری شرکا توسعه داد که شامل چندین مرحله بود. معیار اصلی برای انتخاب شرکای بالقوه عبارت بودند از: (۱) شبکه‌ای که شرکای بالقوه می‌توانند به شراکت بیاورند. (۲) دسترسی به بازارهای جدید (مثل نواحی و کشورهای جدید) که شریک می‌تواند به شراکت اضافه کند.

به بیان دیگر، اسکای‌تیم توانست از طریق کاهش جایگزینی مسیرها و فرودگاه‌ها میان اعضای شراکت، رقابت داخلی را کاهش داد. براساس این معیارها و ارزیابی‌های اولیه، اسکای‌تیم می‌تواند درباره ورود به مرحله بعدی (یعنی معرفی عضو جدید به شراکت) تصمیم بگیرد. در مرحله بعد، درباره شروط شراکت بحث می‌شود. فاکتوری اساسی که درباره آن بحث می‌شود، توانایی شریک در برآورده کردن الزامات اسکای‌تیم است.

این الزامات جنبه‌هایی مانند امنیت پرواز، سازماندهی خطوط هوایی و زیرساخت فناوری اطلاعات را شامل می‌شوند. معمولا، زمانی که صرف برآورده کردن الزامات (یعنی مذاکرات) می‌شود، بین یک تا دو سال است. برآورده کردن الزامات، گاهی نیازمند این است که خطوط هوایی در سازمان و عملیات مربوط به آن، تغییراتی را ایجاد کنند و سرمایه‌گذاری عظیم داشته باشند. عضویت در یک شراکت، ضرورتی برای پایداری بلندمدت یک خط هوایی است؛ بنابراین، خطوط هوایی تمایل دارند تا این سرمایه‌گذاری‌ها را انجام دهند.

در برخی موارد، اسکای‌تیم یکی از شرکت‌ها (حمایت‌کننده) را منصوب می‌کند تا به خط هوایی جدید برای برآورده کردن الزامات کمک کند. از این طريق، اعضای جدید با قوانین و روندهای همکاری آشنا می‌شوند و این موضوع باعث تسهیل در یکپارچگی شراکت می‌شود. علاوه بر فرایند عضویت در اسکای‌تیم، شرکا باید بهای ورودی نیز پرداخت کنند، هزینه‌های عمومی شراکت (مثل هزینه‌های بازاریابی، ارتباطات و مدیریت) را پوشش می‌دهد.

اسکای‌تیم با توسعه ساختار مدیریتی خود، شاهد تغییر ساختار از حالت غیرمتمرکز به حالت متمرکز بوده است. در دهه اول شراکت، اسکای‌تیم از ساختار مدیریت غیرمتمرکز استفاده می‌کرد و هماهنگی فعالیت‌های شراکت به مدیران خطوط هوایی واگذار شده بود. در حالی که شراکت‌های «جهان یکپارچه» و «ستاره» از یک دفتر شراکت متمرکز با هزینه زیاد استفاده می‌کردند، اسکای‌تیم ‌می‌توانست از طریق ساختار مدیریت غیرمتمرکز، در هزینه‌های خود صرفه‌جویی کند.

به دلیل تعداد محدود شرکاء مدل مدیریت غیرمتمرکز می‌توانست اهداف اسکای‌تیم را برآورده کند. با افزایش پیچیدگی ناشی از افزایش تعداد اعضا، نیاز بیشتری به کنترل متمرکز ایجاد شد. برای این منظور، یک دفتر ویژه شراکت، تأسیس شد. این دفتر با ایفای نقش میاندار، مسئولیت مدیریت آورده‌های شرکا، عملکرد کلی شراکت، تصمیم‌گیری جمعی، مدیریت پروژه‌ها، و تحلیل شناسایی و ورود شرکای بالقوه جدید را به عهده دارد.

تصمیم‌گیری در اسکای‌تیم براساس حفاظت از مزیت رقابتی جمع و مدیریت منافع جمعی، رسمی می‌شود. در سطح استراتژیک، هیئت مدیره متشکل از مدیران عامل خطوط هوایی، دو بار در سال تشکیل جلسه می‌دهند و درباره توسعه کلی شراکت و مسیر استراتژیک آن با هم بحث و تبادل نظر می‌کنند. تشخیص توانایی شرکای جدید برای ورود به شراکت نیز از وظایف هیئت مدیره است. پذیرش شریک جدید، نیازمند رای اکثریت ۸۵ درصدی است و آرای بازدارنده (حق وتو) وجود ندارد. هیئت نظارت، همانند کمیته راهبری عمل می‌کند و مسئولیت آن فراتر از امور روزانه شراکت، نظارت بر فعالیت‌های دفتر مرکزی است.

این هیئت شش بار در سال تشکیل جلسه می‌دهد و درباره اجرای پروژه‌های لازم تصمیم می‌گیرد. دفتر مرکزی شراکت، مسئول نظارت بر اجرای پروژه‌ها و گزارش‌دهی به هیئت نظارت است. دفتر مرکزی شراکت بر عملکرد خطوط هوایی نظارت و به شکایت‌های مشتریان رسیدگی می‌کند. اگر خطوط هوایی با استانداردهای اسکای‌تیم سازگار نباشد، هیئت نظارت درباره معیارهای لازم برای ایجاد سازگاری، بحث می‌کند. اسکای تیم یک ساختار جبران خدمات شفاف دارد؛ هر یک از خطوط هوایی بر اساس عملکرد، اندازه و موقعیت، سهم خود از منافع را دریافت می‌کنند.

دفتر مرکزی شراکت، مسئول نگهداری ساختارهای جبران خدمات و پرداخت هر کدام از خطوط هوایی است. امروزه، اسکای‌تیم به سمت شکوفایی حرکت می‌کند. علی رغم پیچیده‌تر شدن شراکت به دلیل ورود جدید و همچنین استراتژی جمعی شراکت برای یکپارچگی بیشتر خطوط هوایی با هدف بهره‌برداری بهتر از هم‌افزایی‌ها، سازماندهی اخیر ساختار مدیریت و سطوح بلوغ زیاد دستورالعمل‌ها و سرمایه رابطه‌ای، باعث افزایش موفقیت «اسکای‌تیم» شده است.

منبع: همیار مشاور نویان‌

پدیدآورنده: دکتر رحمن عابدین‌زاده نیاسر، الهام محمدی پور

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی :

:.:نظرات کاربران:.:

کد امنیتی