چهارشنبه 16 بهمن 1398
مزایای مشارکت‌های عمومی و خصوصی(بخش دوم)

مزایای مشارکت‌های عمومی و خصوصی(بخش دوم)

در این مقاله به دنبال ارائه مزایای مشارکت‌های عمومی و خصوصی در چارچوب ارتقا راه حل‌های نوآورانه در پروژه های PPP، کنترل موثر هزینه و زمان در پروژه‌های PPP،تنوع بازار برای صنعت ساخت وساز در پروژه‌های PPP،پشتیبانی از توسعه پروژه‌های بزرگ زیرساختی در پروژه‌های PPP می‌پردازیم.هر بخش به صورت کامل بررسی و در چارچوب شراکت‌های استراتژیک تبیین شده‌اند.

در این مقاله همچون مقاله قبلی به دنبال ارائه مزایای مشارکت‌های عمومی و خصوصی به عنوان یکی از انواع شراکت‌های استراتژیک هستیم. از آنجا که مزایای طرح شراکت‌های راهبردی در ابتدا توسط بخش عمومی و خصوصی بررسی می‌شود، لذا اطمینان یافتن از مزایای مشارکت‌های عمومی و خصوصی ضروری خواهد بود.

ارتقاء راه‌حل‌های نوآورانه توسط 3p

همانطور که قبلا ذکر شد، پروژه PPP  به سمت نتایج مملوس هدایت می‌شوند. هنگامی که صاحب امتیاز طرح 3p دارای انگیزه قابل قبولی باشد، ارائه راه‌حل‌های ابتکاری و با ارزش‌تری را در دستور کار خود قرار می‌دهد. این موضوع یکی از اهداف اصلی توافقات PPP استبا این حال، برای تحقق این هدف لازم است تاثیر ریسک انتقال در قرارداد گنجانده شود.

تنها درصورتی که صاحب امتیاز میزان قابل توجهی از ریسک را متقبل شود، به بهینه‌سازی منابع برای ارائه بهترین راه حل از طریق ارزش پول (Value for Money) رو می‌آورد. بدیهی است این امکان انگیزه و محرک مناسبی برای ارائه نوآوری در پروژه‌های زیر ساختی به شمار می‌رود.

جنبه‌ای که بیشتر مربوط به نوآوری است، توانایی صاحب امتیاز در اتخاذ راه‌حل‌های ابتکاری در مرحله طراحی است که اجازه کارایی بیشتری را در مدیریت چرخه عمر  پروژه می‌دهد. زمانی که تنها فاز طراحی در قرارداد آورده ‌شود، طراحان پروژه انگیزه‌ای برای برنامه‌ریزی در دراز مدت را ندارند تا اقدامات مناسبی جهت کاهش هزینه‌های چرخه عمر اجرا نمایند.

اگر پروژه توسط شرکتی (کنسرسیوم) که از سیستم بهره‌برداری می‌کند طراحی شود، یک جریان اثربخش برای دستیابی به راه حل‌های مقرون به صرفه اقتصادی خواهد بود. این یکی از مزایای بزرگ در تلفیق مراحل مختلف چرخه عمر یک زیرساخت است.

سنجش خروجی طرح‌های 3p

در نهایت، موفقیت پروژه PPP  با خروجی‌ آن سنجیده می‌شود. مدل‌های تدارک مرسوم، تمام تمرکز خود را بر قسمت "خروجی" پروژه قرار می‌‌دهند؛ به این معنی که مشخصات جامع مواد، تکنیک‌ها، استانداردهای طراحی، مشخصات فنی و ... مورد توجه قرار می‌گیرد. اما در مدلPPP، متقاضی باید در تعریف خدماتی که PPP ارائه داده و ویژگی های آن خدمات، تمرکز نماید.

دورنمای هزینه چرخه عمر پروژه‌های 3p

یکی از مشکلات موجود در بسیاری از سرمایه‌گذاری‌های بزرگ زیربنایی، مدیریت ضعیف است. اتخاذ مدل PPP اجازه می‌دهد که به صورت کامل دورنمایی از هزینه‌های پروژه در اختیار داشته باشیم. زمانی که متقاضیان(مزایده) پیشنهادات خود را آماده می‌کنند، آن‌ها خود را برای یک دوره بسیار طولانی متعهد کرده و بنابراین سعی می‌کنند دقیق‌ترین برآورد از هزینه‌ها را بدست آورند. مدل PPP طی چند مرحله، تمام هزینه‌های پروژه و تخصیص مسئولیت‌های مربوط به عوامل مختلف (طراحان، طرف‌های قرارداد و غیره) را به صورت کامل در بر می‌گیرد.

 کنترل موثرتر هزینه‌ها و مهلت‌های قراردادی

یکی از دلایل اصلی پیاده‌سازی مشارکت‌های عمومی و خصوصی، این نظریه است که بخش خصوصی قادر به کنترل موثرتر هزینه‌ها و موعد مقرر نسبت به تدارکات مرسوم است. همانطور که قبلا ذکر شد، برای این اتفاق، لازم است که ریسک ساخت‌وساز به بخش خصوصی سپرده شود که در بیشتر پروژه‌های PPP شاهد این موضوع هستیم. بخش خصوصی عامل اصلی یا تنها پاسخ‌گوی ریسک ساخت‌وساز است. هزینه مازاد ساخت‌وساز در سراسر جهان به خوبی شناسایی شده است. به صورت مرسوم، هزینه قراردادهای فعالیت‌های عمومی به طور قابل ملاحظه‌ای بیشتر از حد انتظار است که معمولا با هزینه‌های مورد انتظار اختلاف دارد.

جذب رقابت بیشتر در سطح جهانی

مناقصه PPP عظیم‌تر از مناقصه‌های عمرانی است. زیرا پروژه‌هایPPP  دارای مدت زمان بیشتری هستند و بنابراین، گردش مالی این قراردادها بیشتر به دلیل ساخت‌وساز خواهد بود. حتی در زیرساخت‌هایی مانند جاده‌ها، جایی که ساخت‌وساز ماموریت اصلی است، اگر هزینه‌های چرخه عمر را برای 30 سال در نظر بگیریم، ساخت‌وساز به تنهایی می‌تواند نیمی از کل هزینه‌ها را در بر گیرد.

شرکت‌های بزرگ‌تر و چند ملیتی تمایل بیشتری به مناقصه‌ و مزایده‌ نشان می‌دهند. با توجه به اینکه هدف این است که بالاترین سطوح بهره‌وری ایجاد شود، با افزایش رقابت، به مزیت مورد نظر خواهد رسید(بازار جهانی همیشه بزرگتر از بازار محلی است).

اجازه به دولت‌‌ها برای تمرکز بر وظایف اصلی در پروژه‌های 3p

دولت‌ها وظایف مختلفی را انجام می‌دهند. آن‌ها مسئول حفظ سیاست‌های کشور در زمینه رفاه، ثروت و امنیت هستند که همواره با استفاده بهینه از پرداخت مالیات برآورد می‌شوند. این اقدامات همواره با مدیریت مستقیم زیرساخت‌ها و خدمات سازگار نیست زیرا نیازمند رویکرد فعالانه‌تر و اقتصادی‌تری است. با انتقال مستقیم مدیریت به شرکت‌های خصوصی، دولت‌ها می‌توانند بر تامین چشم‌انداز سیاست‌های عمومی متمرکز شوند که خدمات مورد نیاز جامعه را تامین می‌کنند.

در واقع، ممکن است این استدلال مطرح شود که پروژه‌های PPP یا فرایندهای خصوصی‌سازی کامل، اجازه ورود شفاف به وظایف دولت را دارند. دولت باید بر خدمات نظارت کند و تضمین نماید که آن‌ها به نیازهای جامعه به بهترین شکل ممکن پاسخ می‌دهند. اگر این اتفاق نیفتاد، باید قانون اعمال شود. هنگامی که دولت خدمات را به طور مستقیم فراهم می‌کند، اعمال مجازات برای خودش می‌تواند سخت باشد.

با اعطای مسئولیت ارائه خدمات به یک نهاد خصوصی، دولت می‌تواند بر نقش نظارتی خود تمرکز کند. این موضوع باید در دو سطح مختلف اجرا شود: نقش نظارتی محض و نقش مدیر قرارداد.

به عنوان یک تنظیم‌کننده، دولت باید انصاف، عدالت و افزایش رقابت را تضمین نماید و از سوء استفاده‌های انحصاری جلوگیری کند. در حالیکه به عنوان یک مدیر قرارداد، باید تضمین نماید که این خدمات بر اساس قرارداد و حمایت از شریک عمومی فراهم آید.

تضمین مدیریت موثر و پویای زیرساخت‌ها و  یا خدمات در 3p

رویکرد تجاری سازی بخش خصوصی، متمایل به نتیجه گرایی است و مدیریت موثر و پویاتری از تامین زیرساخت و  یا خدمات را به ارمغان می‌آورد. برای مثال، مدیریت موثر بیمارستان‌ها نیازمند رویکرد دلسوزانه‌تری نسبت به  بزرگراه‌ها هستند؛ جایی که خدمات " انعطاف ناپذیر" بیشتری داشته و پویایی کمتری به لحاظ تکنولوژی دارند.

پشتیبانی از توسعه برنامه‌های بزرگ زیرساختی در طرح‌های 3p

مدل PPP  گزینه مورد ترجیح دولت‌ها است؛ زمانی که توسعه برنامه‌های زیرساختی ضروری باشد. مثال‌های متعددی از قبیل طرح زیرساخت ۵۰ میلیارد دلاری رییس جمهور اوباما یا طرح زیرساختی اخیر توسط رئیس جمهور برزیل را می‌توان یافت. دو دلیل اصلی برای تمایل دولت‌ها به مدل PPP وجود دارد: اول اینکه دسترسی به سرمایه خصوصی، که بار مالی کوتاه‌مدت بر بودجه عمومی را کاهش می‌دهد. دوم، قابلیت بخش خصوصی برای مدیریت تمامی پروژه‌هایی که در تدارکات مرسوم غیر قابل اجرا می‌باشند.

تنوع بازار برای صنعت ساخت‌وساز در مدل‌های 3p

اگر چه این مورد از مزایای اصلی مدل PPP به شمار نمی‌رود اما واقعیت این است که این مدل امکان تنوع بخشیدن به صنعت ساخت‌وساز را داشته و تضمین تقاضای با ثباتی را برای خدمات خود می‌دهد زیرا صنعت ساخت‌وساز در تمامی مراحل تعمیر و نگهداری پروژه‌های زیرساختی حرف اول را می‌زند. همچنین اجازه می‌دهد تا توزیع سرمایه‌گذاری منطقی در طی پروژه‌های بلندمدت امکان‌پذیر باشد.

منبع: همیار مشاور نویان

پدیدآورنده: محمدجواد گنجی ارجنکی

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی :

:.:نظرات کاربران:.:

کد امنیتی