شنبه 14 دی 1398
چهارچوب طراحی شراکت‌های استراتژیک

چهارچوب طراحی شراکت‌های استراتژیک

یکی از مباحث مهم در شراکت‌های راهبردی مبحث چهارچوب طراحی شراکت است. در طراحی شراکت اصولی باید به سه هدف خلق ارزش، حفظ منافع شرکا و تسهیل‌سازی تغییرات دست یافت. منظور از حفظ منافع شراکا این است که شرکا هر زمان که نیاز داشتند بتوانند سرمایه خود را استرداد نمایند. سازوکار شراکت باید منعطف باشد و یکی از خطرات مدیریت شراکت این است که شراکت را ایستا در نظر می‌گیرند. نویان‌تیم در ادامه بصورت کامل هر یک از این اهداف را تشریح کرده و عناصر سازنده شراکت را بیان می‌کند.

نویان‌تیم در سلسله مقالات چارچوب طراحی شراکت به الزامات استراتژیک شراکت، اجزای سازنده رسمی شراکت و اجزای سازنده غیر رسمی شراکت‌های راهبردی خواهد پرداخت.

تصمیم­‌گیری در خصوص تشکیل شراکتی بر مبنای دیدگاه کنترل یا اعتماد، مفهومی انتزاعی است. اعتماد و کنترل در این زمینه باید به مفهومی عینی و محسوس تبدیل شوند. از سوی دیگر تنوع در طراحی شراکت، تقریبا بی‌­شمار است اما اجزای سازنده آن کمابیش یکسان هستند. آن­چه که مهم است شیوه ترکیب اجزای سازنده است تا نیازهای خاص و ویژه­ را رفع سازد. در طراحی شراکت اصولی باید به سه هدف زیر دست یافت.

شراکت استراتژیک باید قادر به خلق ارزش باشد.

یک طرح شراکت خوب تضمین می­‌کند که شراکت می­تواند خلق ارزش نماید. یعنی باید بر روی شرکا متمرکز باشد و آن­‌ها را همسو و هم­ راستا سازد. خلق ارزش بدون تمرکز و همسوئی غیرممکن است. شراکت در مراحل بعدی باید تخصیص بهینه منابع را در تمامی فعالیت­‌های خود تضمین کند.

سرمایه­‌گذاری­‌ها بایستی به سوی فعالیت‌­های درست جریان پیدا کند. در نهایت شراکت باید مؤثر و کارآمد باشد. علاوه­ بر این، نباید فرایندها و روند­های اضافی وجود داشته باشد و برای تضمین هماهنگی افقی بهینه، باید تصمیمات در پایین‌­ترین سطح ممکن اتخاذ شوند.

شراکت راهبردی باید منافع شرکا را حفظ کند.

تمامی شرکای شراکت باید بتوانند سرمایه خود را استرداد کنند. از این رو، شراکت باید مدل کسب‌وکار و مدلی مالی داشته باشد که به تمامی طرف‌­های حاضر در شراکت، سود برساند. تنظیم دستورالعمل‌­هایی مشخص برای تخصیص ارزش یا به عبارت دیگر اینکه چه کسانی چه مقدار سهم و سود بدست می‌­آورند، برای چنین مدل­‌هایی مهم و اساسی‌­اند. به همین ترتیب، استراتژی‌های کاهش ریسک و مسئولیت‌پذیری مشخص، از عناصر مهم حفظ منافع شرکا محسوب می­شود.

شراکت‌های راهبردی بایستی منعطف باشند.

یکی از خطرات مدیریت شراکت این است که شراکت را ایستا در نظر بگیریم. حقیقت این است که بازارها، شرکا و استراتژی­‌ها تغییر می‌­کنند. برای شراکت­‌ها در شروع کار، توانایی مدیریت تغییرات، مهم‌تر از خلق طرح شراکت خوب است.

مدیریت تغییر، روند­های اتخاذ تصمیم واضح و سریع همراه با سازوکار­های مؤثر و کارآمد برای حل کشمکش­‌ها را لازم دارد. شراکتی که بتواند هر چه سریع‌­تر و آسان­‌تر با تغییرات سازگار شود، برای شرکای خود در درازمدت، ارزش بیشتری را خلق خواهد کرد.

این سه عامل به صورت متقابل بوده و هیچکدام مستقل نیستند. برای شراکت‌هایی که به خلق ارزش می­‌پردازند، تأمین منافع تمامی شرکا آسان­‌تر خواهد بود. زمانی ­که شرکا مطمئن هستند که منافع آن‌­ها حفظ می‌­شود، دانش بیشتری را به اشتراک خواهند گذاشت و خلق ارزش را بهبود خواهند داد. به هر میزان که شراکتی آسان‌­تر تغییر یابد و با شرایط متغیر، آسان‌­تر سازگار شود، شانس آن برای ادامه کار و خلق ارزش، بیشتر خواهد بود و از این رو منافع شرکایش تأمین خواهد شد.

بررسی کلی عناصر سازنده شراکت

برخی از اجزای سازنده شراکت نظیر قراردادها و روند­های تصمیم­‌گیری، رسمی هستند و سایر اجزای سازنده نظیر مدیریت و رهبری و تعهد کار، کمتر رسمی می‌باشند.

در مقالات بعدی به این موارد پرداخته خواهد شد.

به طور کلی شراکت‌­های کنترل محور، بر عناصر رسمی تأکید دارند؛ درحالیکه طراحی مبتنی بر اعتماد، عناصر غیر رسمی را مورد تأکید قرار می‌­دهد. شراکت­‌های مبتنی بر اعتماد نیز عناصر رسمی نظیر قراردادها را به کار می‌­برند.

مدت و جزئیات این قراردادها در شراکت‌­های مبتنی ­بر اعتماد محدود است؛ به این صورت که بیشتر جزئیات را کنار می­‌گذارند تا در برهه زمانی طولانی‌­تری در خصوص آن تصمیم­‌گیری شود.

به طور مشابه نیز شراکت­‌های مبتنی بر کنترل به روابط شخصی میان مدیران هر دو شریک توجه دارند. آن­‌ها بر خلاف شراکت‌­های مبتنی بر اعتماد از تکیه زیاد به این روابط اجتناب می­‌ورزند و به احتمال زیاد تا حد ضرورت همانند شراکت مبتنی بر اعتماد در آن­ سرمایه‌گذاری نمی­‌کنند. موارد مطرح شده در این کتاب اثبات می‌­کند که چگونه شرکت­‌ها، اجزای سازنده طراحی شراکت را برای خلق سطح مطلوب کنترل و اعتماد، به کار می‌­برند.

در جدول زیر اجزای سازنده طراحی شراکت بصورت فهرست‌وار و خلاصه بیان شده است.

۱) الزامات استراتژیک: چشم‌انداز، مأموریت، استراتژی و پیشنهاد ارزش شراکت در قالب نقطه شروع طراحی شراکت.

۲) سازوکار­های رسمی : عناصر مشخص طراحی شراکت نظیر مدل قانونی و مدل مالی.

۳) سازوکار­های غیررسمی: عوامل ناملموس طراحی شراکت مانند اعتماد، رهبری و تعهد.

۴) هم‌­راستایی داخلی: طراحی شراکت باید ارتباط با سازمان‌­های داخلی شرکا را در نظر بگیرد، با این فرض که امکان دارد سیاست‌­ها، قوانین و مقررات شرکت با توافقات شراکت، اختلاف داشته باشند.

از آنجائی‌که لازم است هماهنگی داخلی در هر دو طرف شراکت صورت پذیرد، بایستی برای شریک "الف" و شریک "ب" در چهارچوب طراحی شراکت، این موارد در نظر گرفته شوند. بدیهی است که برای شراکت دارای بیش از دو شریک، تمامی شرکا باید به هم­‌راستایی داخلی توجه داشته باشند.

۵) پویایی شراکت: یک طراحی سازگار با تغییرات خارجی، فرض را بر این قرار می‌­دهد که شراکت‌­ها در محیط­‌های کسب‌وکار پویا رخ می‌­دهند.

شرکت‌­ها برای ایجاد طراحی خوب و درست شراکت، سازوکار­های متفاوتی را اتخاذ می‌­کنند. بدیهی است که تمامی این عناصر در همه شراکت­‌ها ضروری نیستند. برای ایجاد و ساخت طراحی‌­های شراکت سفارشی، الزامی است که شرکت‌­ها آن دسته از عناصری را انتخاب و ترکیب کنند که برای هر شراکت ضروری­ می‌باشد.

منبع: همیار مشاور نویان؛ برگرفته از کتاب شراکت‌های راهبردی؛ راهنمای اجرایی مشارکت‌های استراتژیک موفق

پدیدآورنده: دکتر رحمن عابدین زاده نیاسر

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی :

:.:نظرات کاربران:.:

کد امنیتی